© 2023 by Başak Sanat ve Kültür Vakfı

Sosyal Biz
  • Google+ Sosyal Simge
  • Facebook Sosyal Simge
  • Instagram Sosyal Simge

BİR ÇOCUK HAKKI İHLALİ; EV İÇİ ÇOCUK İŞÇİLİĞİ

 

 

Bir Çocuk Hakkı İhlali; Ev İçi Çocuk İşçiliği Projesi çocuğun gelişim hakkının ihlali olan çocuğun ev içi işlerinde kullanılması ve bununla mücadele konusunda, kurumsal sosyal sorumluluğu destekleyerek genel anlamda duyarlılık ve farkındalık geliştirmeyi; spesifik olarak ise  “ev içi çocuk işçiliği ile mücadelede, yöntem ve araçlar neler olabilir, neler yapılabilir?” perspektifiyle bir eylem planı modeli hazırlamayı amaçlayan yerel bir projedir.

 

Etkinlik Yılı:

2016-2017

Katılımcı Sayısı:

200 hane

Proje Süresi ve Bölgesi :

9 ay – İstanbul

İşbirliği İçine Girilen Kurumlar

Hollonda Konsolosluğu

Şişli Belediyesi Eşitlik Birimi

 

Deneyimler, Tecrübeler ve İnsana Dokunan Yönleri

 

Projemiz, Şişli Belediyesi Eşitlik Birimi ortaklığında Hollanda Konsolosluğu Matra Program desteği ile gerçekleştirilmiş ve sosyolog, uzman psikolog, sosyal hizmet uzmanı, veri analisti ve anketörlerimizden oluşturulan ekip tarafından yürütülmüştür.

 

Proje kapsamında Istanbul’un Üsküdar ve Şişli ilçelerinde 200 hane ile anket uygulaması yapıldı. Anket çalışmasının ardından elde edilen veriler kapsamın değerlendirme toplantıları yapıldı ve faaliyet programı oluşturuldu. Proje faaliyet programı kapsamında

 

10’ar kişilik iki grupla (toplamda 20 çocuk, 10-12 yaş arası) 2 gün ev içi çocuk işçiliğine dair psikodrama atölyesi yapıldı. Proje ortağı kurumlar ile birlikte sosyal hizmet uzmanı, psikolog  ve bir sosyologdan oluşan bir çalışma komisyonu kuruldu. Bu komisyon, İstanbul genelinde projenin hedef kitlesine yönelik elde edilen donelerin paylaşımı ve ağ kurma ön hazırlığını gerçekleştirdi ve bu paylaşımlar ile İstanbul ilinde bulunan belediye kent konseyi çocuk birimlerinin, çocuklarla çalışan STK’ların, sosyal sorumluluk projeleri geliştiren özel sektörün, sendikaların yer aldığı bir ağ oluşturuldu. Ardından Kurumların iştirakiyle iki atölye çalışması yapıldı. Kurumlar ile birlikte atölyelerde ev içi çocuk işçiliği ile mücadeleye dair bir eylem planı oluşturuldu. Kurumların ev içi çocuk işçiliğine dair duyarlılıkları ölçüldü.

 

Projenin sonunda ise bir proje raporu hazırlandı ve yayımlandı. Proje kapsamında yapılan tüm çalışmalar ilgili kurum ve kuruluşlarla paylaşıldı. Ayrıca düzenlenen basın toplantısı ile görsel ve yazılı basının yanısıra yerel yönetimlerin,yerel basın aktörleri,sivil toplum kuruluşu üyeleri ve aktivistlerin konuya dikkat çekmeleri sağlandı.

 

Proje ile ortaya çıkan en önemli sonuç ise çocuk işçiliğin giderek artan bir düzeyde ev içine çekildiği olmuştur. Bu durum çocuğun sosyo-psikolojik durumunu olumsuz yönde etkilemekte ve gelişim hakkının ihlali anlamına gelmektedir. Proje ile ev içi çocuk işçiliğiyle mücadeleye dikkat çekilerek bu konuda kurumsal sosyal sorumluluğun geliştirilip desteklenmesi ve konuya ilişkin sosyal sorumluluk projelerinin teşvik edilmesi temel hedeftir.

 

 

Rapordan bazı tespitler

 

  • 74’ü fason işler, ev işleri ve bakım işlerine katılıyor, yüzde 40’ı fason işleri üstleniyor. n Çocuk işçiliğinin olduğu evlerin yüzde 72’si hafif tekstil ve fermuarcılık, boncuk işleme gibi yan tekstil işleri yapıyor.

  • Erkek çocuklar ev dışında, kız çocukları ise ev içinde çalıştırılıyor. Kız çocukları daha uzun süre çalışıyor.

  • Ev içinde çalıştırılan çocuklar yaptıkları işten küçük oranda harçlık alsalar da ucuz işgücü konumunda. 

  • Çocuklar başka bir seçenekleri olmadığı için ev içi işlere mecburen katılıyor.

  • Aileler, çocukların gelirine muhtaç.

  • Yoksulluk ve çocuk işçiliği ebeveyn çocuk ilişkisini olumsuz etkiliyor, aileler çocukların ihtiyaçlarına cevap veremiyor.

  • Çocuk emeğine dayalı haneler ekonomik krizlerde daha da kırılgan hale geliyor.

 

İstihdam içinde değerlendirilmeyen ev işlerinde çalışan çocuk sayısı;

  • 1999 yılında 4 milyon 447 bin iken n 2006 yılında bu sayı 6 milyon 540 bine ulaştı.

  • 2012 yılında 1 milyon artarak 7 milyon 503 bine yükseldi. ( DİSK’in “Çocuk İşçiliği Gerçeği Raporu”ndan) 2012 yılından sonra bu alanda yapılan sayısal bir çalışma bulunmuyor.

 

Hangi alanda çalışıyorlar?

 

  • Hafif tekstil

  • Boncuk/boncuk işleme

  • Süs eşyası

  • Oya, dantel, örgü, yazma, piko, boncuk süsleme

  • Çiçekçilik

  • Takı kolye yapımı

  • Fermuarcılık

  • Sigara paketleme

  • Evden gıda/yemek satışı

  • Kese kâğıdı, broşür, etiket vb. yapımı

  • Midyecilik

  • Kalem yapımı

  • Hafif sanayi